و بررسی قرار داده‏اند. که این پژوهش به منظور ارزیابی نظرات اصلی‏ترین و مطرح‏ترین متفکران مرتبط با فضاهای عمومی شهری به روش مطالعه اسنادی و با استفاده از منابع واجد ارزش در این عرصه انجام گرفته، ضمن بررسی متاخرترین ایدهها همچون نوشهرسازی و نوپیاده‏گرایی، این نظریه‏پردازان را در شش محور دسته بندی نموده است. نتایج حاصل از این مطالعه نشان میدهد که گرچه دیدگاههای ارائه شده در ارتباط با این موضوع در بسیاری موارد واجد جنبه هایی مشترک بوده‏اند اما در دوران اخیر با تثبیت اهمیت نقش کالبدی و اجتماعی فضاهای عمومی شهری، تاکید بسیار بر رویکردهای پایداری، ایجاد امنیت و انسان مداری می‏باشد. گرچه توجه به نقش و ارتقاء وضعیت فضاهای عمومی شهری از بدو پیدایش شهرها و به ویژه در طول بیش از یک سده گذشته همواره وجود داشته اما نگاه صاحبنظران به این موضوع از روندی یکنواخت و ثابت برخودار نبوده و در دوران گوناگون متفاوت بوده است. به طورکلی، به نظر میرسد که می‏توان مهمترین رویکردهای معاصر در ارتباط با فضاهای عمومی شهری را بر مبنای گرایش غالب موضوعی (و نه زمان تقویمی نظریه‏پردازی) در سه دوره اصلی؛ پس از انقلاب صنعتی تا سال 1960 ، از سال 1960 تا 1990 و از 1990 تاکنون دسته بندی نمود. بر همین اساس، مشخص میگردد که در دوره اول تاکید اصلی بیشتر بر ادراک فضایی و بصری و در دوره دوم بر تقویت تعاملات اجتماعی، گسترش پیاده مداری و تاثیرات محیطی – رفتاری فضاهای شهری بوده است. در حالی که در دوران اخیر با تثبیت نقش کالبدی و اجتماعی فضاهای شهری بیشترین فعالیت‏ها و نظریه‏ها مبتنی بر ملاحظات زیست محیطی – پایداری و ایجاد امنیت و انسان مداری در قلمروهای عمومی میباشد. به عبارت دیگر، بررسی روند تحول نظریهها و رویکردهای غالب در سه دوره مورد اشاره بیانگر آن است که با گذشت زمان هم به حضور انسان به عنوان عامل اصلی ایجاد پویایی و سرزندگی در فضای شهری، توجه بیشتری گردیده و هم تمرکز از ویژگی های کمی انسانی همچون جاذبه های بصری به شاخصه های کیفی مانند ایجاد امنیت و پایداری محیطی تغییر پیدا نموده است (کاشانی جو، 106،1389-95).

– گهل(1987) پژوهشی که در میادین و محلات کپنهاگ انجام داده بود به این جمع بندی رسید که طراحی مطلوب و ایجاد فرصت مناسب برای حرکت پیاده می‏تواند در افزایش تعاملات اجتماعی مؤثر باشد .(Gehl, 1987:67) هوانگ5 (2006) در پژوهشی در زمینه تعامل اجتماعی در فضاهای باز مسکونی دریافت که فضاهای فعالیت6و منظرهها7، بیشترین میزان تعاملات اجتماعی را پشتیبانی می‏نمایند و فضاهای حرکتی کمترین میزان تعامل اجتماعی را سبب می‏شوند (Huang, 2006 ) . چنین پژوهش‏هایی نشاندهنده اهمیت و توان فضاهای باز شهری در برقراری روابط اجتماعی شهروندان هستند.

جدول(1-1): ادبیات مربوط به پیاده روی و معابر پیاده
نویسنده
سال
نتایج
بهمنی
1390
امکان سنجی و طراحی مسیرهای پیاده روی دارآباد- جمشیدیه و استفاده از عکس و نقشه برای انتخاب دو مسیر برای پیادهروی و کوهنوری انجام شده است.
حبیبی
1387
به بررسی بیتوجهی در حفاظت از محدوده های تاریخی (که مهم ترین عامل جذب گردشگر است) پرداخته شده و طراحی مسیرهای پیاده- گردشگری، در بافت کهن به عنوان گامی دوجانبه و چند سویه برای حفاظت از بافت و هدایت گردشگر معرفی شده است.
معینی
1386
بررسی رفتار عابر پیاده در ارتباط با مکانهای مسکونی و تجاری و شاخصهای فیزیکی در محیط مسکونی و شاخصهای فرهنگی و اجتماعی در محیطهای تجاری به عنوان عوامل تأثیرگذار بر حرکت عابر پیاده شناسایی شده است.
جوانی
1385
اصول و قوانین طراحی پیاده با تأکید بر محدودیتهای حرکتی معلولان و جانبازان بررسی و جمع آوری شده است.
Chris Blanchard
2011
بررسی فاکتورهای مثبت و منفی تأثیرگذار در پیادهروی شامل پیوستگی مسیر، کیفیت، شرایط جوی و ترافیک
Srah Foster
2011
نشان دادن تأثیر نحوهی طراحی منازل و خیابان ها در تشویق ساکنان به پیادهروی
Litman
2011
بررسی روشهای ارزیابی صرفه ی اقتصادی و کیفیت شرایط پیادهروی شامل راحتی، سلامت و امنیت
ماخذ: (Blanchard ،2011: Litman ،2011: Foster ،2011: بهمنی،1390: حبیبی،1387: معینی،1386: جوانی،1385)

1-6- سؤالات تحقیق
1. چه عواملی باعث افزایش تعاملات اجتماعی در پیاده‏راه‏ خیابان مدرس شهر کرمانشاه میشود؟
2. آیا بین مولفه های تأثیرگذار بر پیاده‏راها (سرزندگی، اجتماع پذیری، فرم و کالبد، انعطاف پذیری، دسترسی و نفوذپذیری، خوانایی،آسایش و راحتی، فراغت و جذابیت، زیبایی، ایمنی و امنیت ، نظافت و پاکیزگی ) و تعاملات اجتماعی آن رابطه وجود دارد؟
3. آیا پیاده‏راه خیابان مدرس در بافت مرکزی شهر کرمانشاه، پاسخگوی نیازهای شهروندان است؟

1-7- فرضیه‏های تحقیق
1. به نظر میرسد مؤلفههایی همچون (سرزندگی، اجتماع پذیری، فرم و کالبد، انعطاف پذیری، دسترسی و نفوذپذیری، خوانایی،آسایش و راحتی، فراغت و جذابیت، زیبایی، ایمنی و امنیت ، نظافت و پاکیزگی) باعث افزایش تعاملات اجتماعی در پیاده‏راه‏ خیابان مدرس شهر کرمانشاه می‏گردد.
2. بین مولفه های تأثیرگذار بر پیاده‏راها و تعاملات اجتماعی آن رابطه وجود دارد و تأثیرگذار بر افزایش تعاملات اجتماعی بوده است.
3. پیاده‏راه خیابان مدرس در بافت مرکزی شهر کرمانشاه در جهت پاسخگویی به نیازهای شهروندان از وضعیت مطلوبی برخوردار ا
ست.

1-8- جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق
با شروع انقلاب صعنی و تفکرات مدرنیستی در برنامه ریزی شهری و بوجود آمدن فضای شهری مبتنی بر اولویت خودرو بر عرصه‏های شهری، انسان با تنشهای عصبی و روحی و آسیبهای اجتماعی بسیاری روبرو شده است. ابهامی که در تعریف نقش عابر پیاده در برنامه ریزی شهری امروز ایجاد شده باعث محدود شدن عرصه تعاملات شهروندی و تداخل فعالیتها در شهر شده است و بنابراین سیر تحول شهرسازی جهان بر این باور است که بار دیگر باید معیارهای انسانی را در فضاهای شهری مورد توجه و تأکید قرار داد. تعاملات اجتماعى شهروندان در فضاهاى شهرى، زندگى اجتماعى را به وجود آورده و تقویت مى کند. امروز، در شهرهاى ما به دلیل ازدحام اتومبیل و اولویت حرکت سواره، این تعاملات کاهش بسیار یافته است و اتومبیل ها نقش اصلى را در جابجایى هاى شهروندان به خود اختصاص داده‏اند.در طول چندین دهه که بعد انسانی در برنامهریزی شهری نادیده گرفته شده و گاهی به طور اتفاقی به آن اشاره میشد در حالی که مسائلی چون افزایش پرشتاب حجم عبور و مرور اتومبیل قویاً مورد توجه قرار گرفته شده است. به علاوه، نظریه‏های رایج برنامه‏ریزی به خصوص مدرنیسم- برای فضای عمومی، عبور پیاده و نقش فضای شهری به مثابه مکان ملاقات شهرنشینان اهمیت اندکی قائل شده‏اند ( یان گل، 1392: 3).
در دانش جغرافیا و برنامه‏ریزی شهری ، می‏توان بیان داشت با توجه به اهمیت نقش تعاملات اجتماعی در پیاده‏راها در زندگی یشر از گذشته تا به امروز و همچنین تبعات انکار ناپذیر آن، تا کنون در این باره مطالعات و پژوهش‏هایی انجام پذیرفته است اما به ابعاد جغرافیایی، اجتماعی و ابعاد دیگر آن توجه نشده است. می‏توان بیان داشت در خیابان مدرس شهر کرمانشاه تا کنون پژوهشی با این عنوان انجام نپذیرفته است و از این حیث می‏توان به جدید بودن موضوع مورد بحث اشاره نمود. رویکرد صرف شهرسازی به ابعاد کالبدی ـ کارکردی شهر بدون توجه به ارزشها و اهداف اجتماعی و اقتصادی مترتب بر آن، فلسفه وجودی شهرها، به عنوان محلی برای زندگی را با تردیدهای جدی مواجه کرد، به گونه‌ای که عمده انتقادات علیه این نوع برنامه‌ریزی متوجه اهداف و ارزشهای اجتماعی و کیفی و به عبارتی “قابل زیست بودن شهر”، متمرکز شده بود.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد رایگان با موضوعتوزیع فراوانی، تعالی سازمان، تعالی سازمانی، مدل تعالی سازمان

1-9- مشکلات تحقیق
انجام هر پژوهش و بررسی با یک سری محدودیتها و مسائلی روبرو میباشد که میتواند محقق را در راه پیشبرد اهداف دچار مشکل نماید و محقق را از ادامه مسیر تحقیق بازداشته و یا در حرکت وی مانع ایجاد نماید. از جمله مشکلاتی که در این پژوهش به نوعی با آن برخورد شده است میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
– کمبود و عدم وجود آمار و اطلاعات به طور تفکیکی از فضاهای شهری.
– عدم ارتباط منطقی بین آمار و اطلاعات موجود در سازمانها و ادارات در مورد فضاهای شهری.
– عدم همکاری و یا همکاری بسیار ضعیف بعضی از مسئولان، سازمانها و نهادها در ارائه اطلاعات.
– مشکلات فراوان در توجیه مردم برای پاسخگویی به سوالات پرسشنامه.

فصل دوم:
ادبیات و چارچوب نظری پژوهش

2-1- مقدمه
امروزه، شهر بدون مناطق پیاده مطبوع، معرف شهری منسوخ و بی روح است (Manheim. 1990: 245). توسعه بی رویه شهری، افزایش وسایل نقلیه و زوال محیط زیست، اثراتی زیان‏بار بر ساختار شهر و در نتیجه سلامت جسمی و روانی شهروندان وارد کرده است (Tzoulas et al,2003). با آغاز هزاره سوم انقلابی در فعالیت‏های بدون خودرو آغاز شده است. این جنبش در سطح ملی و بین المللی از سوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده، اعتبار زیادی کسب کرد. علاوه بر آن، هم اکنون تلاش‏های رهبران رویارویی در بوگوتا و کوریتیبا ثابت نموده است که نیازی نیست یک شهر برای خلق محیط انسانی با کیفیت بالا، ثروت زیادی داشته باشد (Wright,2005:27-25).
فضاهاى شهرى از مهمترین و فعال‏ترین مکان هاى شهرى در دوران زندگى بشر محسوب شده و توجه به عناصر و کیفیت هاى موجود در این گونه فضاها در دوران هاى مختلف تاریخى بر اساس اهداف و خواسته هاى ساکنین شهرها متفاوت بوده است. اما آنچه که در تمامى دوران ها مشترک بوده، حضور مردم و وجود روابط اجتماعى حاکم بر آنهاست که مهمترین اصل در پویایى فضاهاى شهرى به حساب مى آید. فضاهاى شهرى فضاهایى هستند که با حضور و حرکت شهروندان حیات و قوام مى‏یابند، حضورى که با فعالیت هاى آنها توام می‏یابد و پویایى زندگى را به نمایش مى‏گذارد. پیاده راه ها و مسیرهاى شهرى مى توانند به عنوان جزء مهمى از این نوع فضاهاى شهرى به حساب آمده و تاثیرى مهم در زندگى شهروندان داشته باشند. مسیرها در ذهن شهروندان نه تنها خطوطی هستند که ارتباط و اتصال نقاط مختلف شهر را میسر می سازند، بلکه فضاهایی را تصویر می کنند که به صورت روزمره بیشترین حیات جمعی را در خود جای می دهند. این مسیرها به صورت انواع خیابان های شهری، عبوری، محلی، بلوارها، کوچه‏ها و بن بست‏ها و پیاده‏راه‏ها در سطح شهر عینیت می‏یابند و عمده ترین سهم را نسبت به سایر فضاهای شهری به خود اختصاص می‏دهند (پاکزاد، 1385: 84). جیکوبز حرکت پیاده را باعث تقویت تعاملات اجتماعی می‏داند. هنگامی که افراد با اتومبیل حرکت می‏کنند تا نیازهای خود را برطرف کنند، آنگاه دیدارهای اجتماعی در فضا شهری از بین می‏رود و کیفیت دیدن و دیده شدن دیگر معنایی ندارد؛ بنابراین اتومبیل باعث کاهش سطح تعاملات ا
جتماعی شده و کاهش سرمایه اجتماعی را در پی دارد ولی هرگاه بستر لازم برای حرکت پیاده از طریق پیاده مداری تامین شود، آنگاه سطح دیدارهای اجتماعی افزایش یافته و افزایش سرمایه اجتماعی را در پی دارد(شکوهی دولت آبادی و مسعود، 1389: 60).
اهمیت بیش از اندازه سرعت، تکنولوژی و زمان، انسان را به حرکت سریع ماشینی در بین فضاهای خصوصی ترغیب می‏کند. چیرگی خودرو بر وجوه مختلف زندگی انسان، مانع از برقراری روابط اجتماعی پویا در فضاهای عمومی شده است و درک محیط شهری، بسیار سطحی اتفاق می افتد (مظفر و راست بین، 1390: 32).
لذا در این پژوهش با توجه به مباحث گفته شده به بررسی فضاهای شهری، پیاده راه، کیفیات فضایی پیاده راه، جنبش پیاده‏راه‏سازی، تعاملات اجتماعی در پیاده راه و تجارب پیاده‏راه‏سازی پرداخته شده است.

2-2- فضای شهری8
فضاهای شهری یا عرصه‏های عمومی مکان اصلی زندگی اجتماعی شهروندان و اساس و بنیان دانش- حرفه طراحی شهری و برنامه‏ریزی شهری هستند. از این رو از اهمیتی بسزا در پویایی محیطی و حیات مدنی برخوردار هستند(کاشانی جو،

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید