اندیشمندان یهودى اواخر قرن هجدهم تا اوایل قرن بیستم را به خود مشغول کرده بود. فرآیند آزادسازى تا رسیدن به حقوق کامل شهروندى روندى تدریجى داشت. این فرآیند که در پى پیدایش اندیشههاى تساوى طلبانه انقلاب فرانسه شروع شده بود تا نیمه قرن نوزدهم به کمال خود نرسید. اما یهودیان که از جهان قرون وسطایى گتو به زندگى روشنفکرانه قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم وارد مىشدند مدتها پیش از آنکه به لحاظ سیاسى به رسمیت شناخته شوند شروع به پذیرش زبان و نحوه زندگى جوامع اروپایى کرده بودند. در این دوره تماس نزدیکتر با تفکر مسیحى، ملاحظاتى در مورد مسائل پیچیده اعتقادى در یهودیت به دنبال آورد: مسائلى در باب اهمیت واقعى توحید اخلاقى، پیوند میان یهودیت و مسیحیت، رابطه دین و فرهنگ، و معناى مکاشفه122.
همانگونه که قبلاً نیز ذکر شد، یکی از مواردی که در دوره کنونی در الاهیات یهودی بروز و ظهور یافت، مسئله الاهیات فمینیستی است. الاهیات فمینیسنی نخست در دهه 1980 به وسیله شمارى از فمینیستهاى یهودى شرح و بسط یافت که در چند رشته علمى مختلف تحصیل کرده بودند. این الاهیات از آن رو فمینیستى است که آگاهانه و دانسته در این اعتقاد جزمى ریشه دارد که تجربه شخصى هم محصول جنسیت است و هم محصول عوامل فرهنگى، تاریخى و اقتصادى، و نیز این مطلب را مفروض مىگیرد که الاهیات سنتى یهودى مانند الاهیات سنتى مسیحى مردسالار است123. الاهیدان فمینیست یهودى قبل از توفیق در اصلاح یا انتقال تعالیم دینى یهودیت، مىکوشد تا کشف کند که کدام یک، از تجربههاى دینى زنانه بوده است. یکى از دستاوردهاى عظیم الاهیات فمینیستى یهودى تأکید بر این مطلب است که گروههاى گوناگون مردم مىتوانند به شکلى جدى درباره الاهیات یهودى در بیرون از چارچوب رسمى سخن بگویند. الاهیات فمینیستی بعنوان مثالی بارز، نشان دهنده یکی از تغییرات عمیقی است که در سدهی اخیر در الاهیات یهودی معاصر نسبت به الاهیات سنتی بوجود آمده است.
به طور کلی میتوان چنین ادعا نمود که دلایل اصلی این تغییر و تحولات ژرف در اندیشههای الاهیدانان معاصر نسبت به پیشینیان خود مربوط می‌شود به تحول در شرایط زندگی یهودیان، آزادی از گتو، ارتباط با مسیحیان و جوامع پیشرفته، تغییر پارادایمهای علمی حاکم بر دوره جدید و تشکیل دولت مستقل یهودی. این موارد باعث گردید تمامی موضوعات مهم در الاهیات و شریعت یهودی با رویکردهای گوناگون و نوظهوری باز تعریف گشته و انواع متعددی از الاهیات را بوجود بیاورد. این امر همچنین باعث از بین رفتن تقدس در الاهیات و به عبارتی زمینیتر شدن آن گردیده است و زمینه برداشتهای عقلانی، حسی و تجربی از دین را فراهم آورده است.
کتابنامه:
* آنترمن، آلن، باورها و آئینهای یهودی، مترجم: رضا فرزین، مرکز مطالعات ادیان و مذاهب، 1385.
* ابنمیمون، موسی، دلاله الحائرین، مقابله عربی و عبری و ترجمه نصوص: حسین اتای، مکتبه الثقافه الدینیه.
* اپستاین، ایزیدور، یهودیت: بررسی تاریخی، مترجم: بهزاد سالکی، انتشارات حکمت و فلسفه ایران، 1385.
* اسمارت، نینیان؛ چان، وینگ زای و شلوموپینز، سه سنت فلسفی، گزارشی از فلسفههای هندی، چینی و یهودی، مترجم: ابوالفضل محمودی، مرکز انتشارات حوزه علمیه قم، 1378.
* ایلخانی، محمد، تاریخ فلسفه در قرون وسطی و رنسانس، تهران، انتشارات سمت، 1382.
* پاکتچی، احمد، “معنای لاشیء در انتقال از فلسفه یونانی به فلسفه اسلامی”، پژوهشنامه علوم انسانی، شماره 49، 1385.
* پیترز، اُف ای، یهودیت، مسیحیت و اسلام، مترجم: حسین توفیقی، مرکز مطالعات ادیان و مذاهب، 1384.
* تورسکی، ایزادور، “کنکاشی در اندیشه و آثار ابن میمون قیلسوف بزرگ آئین یهود”، ترجمه: مجید محمدی، نامه فرهنگ، سال دوم، شماره 4، 1371.
* تیواری، کدرنات، دینشناسی تطبیقی، ترجمه: بهزاد سالکی و مرضیه (لوییز) شنکایی، انتشارات سمت، 1381.
* جلالی، سید لطف الله، “جریانهای الاهیاتی یهودی متأثر از جریانهای اسلامی در دوره میانه”، معرفت ادیان، سال دوم، شماره سوم، 1390.
* جیکبز، لوییس، الاهیات یهودی، ترجمه بهروز حدادی، فصلنامه هفت آسمان، شماره 38، 1387.
* حسینی، سید حسین، “بررسی مرگ و معاد در دین یهود”، مجله علمی پژوهشی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، شماره 24 و 25، 1380.
* خواص، امیر، “اندیشههای دینی موسی بن میمون با تأکید بر کتاب دلاله الحائرین”، معرفت ادیان، شماره اول، 1389.
* رسول زاده، عباس، “آخرالزمان و حیات اخروی در یهودیت و مسیحیت”، معرفت ادیان، شماره دوم، 1389.
* شرباک، دن کوهن، “فلسفه یهودی در قرون وسطی”، مترجم: علیرضا نقدعلی، مرکز مطالعات ادیان و مذاهب، 1383.
* عدالت نژاد، سعید، “سعدیا گائون و رویکرد معتزلی او در تفسیر کلام”، پژوهشهای فلسفی، شماره 14، 1387.
* کاشفی، محمدرضا، “ماهیت صفات خدا از دیدگاه ابن میمون و مقایسه آن با آراء علامه طباطبایی”، مجله قبسات، شماره 25، 1381.
* کریمینیا، محمدمهدی، “انتظار موعود در آیین یهود”، رواق اندیشه، شماره 27، 1382.
* کوئن، آبراهام، گنجینهای از تلمود، مترجم: امیر فریدون گرگانی، چاپ زیبا، 1350.
* گرینستون، جولیوس، انتظار مسیحا در آیین یهود، ترجمه: حسین توفیقی، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، 1377.
* کتاب مقدس، ترجمه هزاره نو، انتشارات ایلام، سال 2005.
* بنیوسف، سعدیا، “الامانات و الاعتقادات”، انتشارات لایدن بریل، 1880.
* مجتهدی، کریم، فلسفه در قرون وسطی، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1379.
* Hesch
el, A.J., God in Search for Man: A Philosophy of Judaism, Farrar, Straus and Giroux, 1976.
* Pessin, Sarah, “Saadya [Saadiah]”, The Stanford Encyclopedia of Philosophy (fall 2008 Edition), Edward N. Zalta (Ed.).
* Seeskin, Kenneth, “Maimonides”, The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2013 Edition), Edward N. Zalta (Ed.).
* Wolfson, Harry Austryn. “The Kalam Arguments for Creation in Saadia, Averroes, Maimonides and St. Thomas,” reprinted in Saadia Anniversary Volume (American Academy for Jewish Research), pp. 198 – 245. New York, 1943.
1-

تأملات معاصر در باب مضامین سنتی

از آن‌جا که کار الاهیدان آن است که معنای ایمان دینی مشترک میان جماعتی را شرح دهد، الاهیدانان یهودی نیز ضرورتاً دلمشغول جنبههای تمایزبخش تجربه دینی یهودی هستند. از روزگار کتاب مقدس به این سو شالوده و مبنای ایمان یهودی را اعتقاد به خدایی متعال تشکیل میدهد که نظام طبیعت را آفریده، قوم اسرائیل را برگزیده تا حامل مخصوص وحی الاهی باشند، مهار تاریخ بشر در دست او است و سرانجام جهان را از شروری که زندگانی و وجود بشری را احاطه کردهاند رهایی خواهد داد. این چارچوب باورهای دینی در مورد رابطه خدا با جهان باعث شکل‌گیری فهم یهودیان از خود به عنوان “قوم برگزیده” شد، که از طریق عهد خاصی با خدا پیوند خوردهاند و بنابراین مکلف‌اند که شریعت الاهی (تورات) را در تمامی اعصار رعایت کنند. این مایه‌ها و مضامین – خلقت، وحی، رستگاری، برگزیدگی، عهد و شریعت – همانند تم‌های یک قطعه موسیقی هستند که در سراسر سنت راه خود را ادامه داده‌ و به این صورت به آن انسجام میبخشند. طی قرنهای متمادی، شرح و تفسیرهای متنوعی درباب آنها عرضه دشده و الاهیدانان به این مفاهیم به طور یکسانی توجه نکردهاند. با‌ این حال، هنوز هم این مفاهیم در کنار هم، نمایانگر مقولههای اصلی زندگی و افکار یهودی هستند، موضوعاتی که هیچ الاهیدان یهودی نمی‌تواند آنها را نادیده بگیرد.
در این بخش مروری بر تأملات معاصر در باب این مضامین سنتی خواهیم داشت. نخست با مفهوم خدا شروع می‌کنیم که منطقاً اولین موضوعی پژوهش‌های الاهیاتی است. لوئیس جیکبز124 از فهم سنتی توحید خدا در مقابل چالش‌های مطرح از سوی الحاد، لاادریگری، و طبیعت‌گرایی دینی دفاع می‌کند. در عین حال، قویاً خود را در سنت کسانی جای می‌دهد که درباب مدعیاتشان درباب معرفت به خدا بسیار متواضع بودند. الیوت دورف125 بر راههای متعددی متمرکز می‌شود که از طریق آنها میتوانیم خدا را بشناسیم – از طریق تفکر و تأمل، عمل، وحی از سوی خدا، عبادت، و رعایت شریعت یهود. تنها با توسل به تمام این وسایل و راه‌ها میتوانیم به کامل‌ترین شناخت ممکن از خدا برسیم. هَرولد شولوایز126 میگوید ما لازم است توجه خود را از خدا به عنوان موضوع خداشناسی127 به عنوان محمول تغییر دهیم. وی که از سنت طبیعتگرایی کاپلان پیروی میکند، معتقد است که آنچه را ما خدا تلقی میکنیم در واقع مجموعهای از کیفیاتی است که در جنبه‌های خاصی از تجربه خود با آن مواجه میشویم. مارشا فالک128 فهم سنتی از خدا به عنوان موجودی مذکر و رابطه خدا/انسان را به مثابه رابطه‌ای سلسله مراتبی و حتی رابطه‌ای شخصی129 به چالش میکشد. در اینجا، وی راههای بدیلی برای درک خدا پیش می‌نهد، نظیر “سرچشمه حیات” یا “نفس تمام موجودات زنده؛” تصاویری که (از لحاظ گرامری) مؤنث یا خنثی است. الن اومانسکی130 خلاصهای از مهم‌ترین جنبههای الاهیات فمینیستی یهودی را که در سال‌های اخیر پرورش یافته، و نیز سهم آن را در شکل‌دهی به تفکر دینی یهودی معاصر به طور عام ارائه می‌دهد. وی الاهیات فمنیستی را اساساً نسبتی131 و تجربه‌ای،132 دارای واکنش خودآگاهانه نسبت به بافت تاریخی و متوجه به وضعیت شخصی زنان الاهیدان می‌داند.
در چند دهه اخیر، تحقیقهای علمی، خصوصاً در حوزه فیزیک و زیست‌شناسی، به طور فزایندهای بر حیات عقلی در عرصههای مختلف سلطه یافته است. دیدگاههای یهودی راجع به خلقت تأثیر آن تحقیقات را نشان می‌دهند. دیوید وایس،133 تعارض مفروض میان دیدگاههای علمی و درک سنتی یهودی از خلقت الاهی را بررسی می‌کند. وی، به عنوان یک دانشمند، علم و یهودیت را دارای تفسیرهای مکمل، نه متضاد، از واقعیت میداند. آرتر گرین134 با استفاده از سنت عرفانی یهود، خلقت را به عنوان تجلی خداوند تفسیر میکند و میگوید واحد، طی فرایندی که در گذر زمان است، کثیر می‌شود. چنین نیست که این دیدگاه رویکردهای علمی به جهان را، مثلاً با با نادیده گرفتن آنها، نفی نمی‌کند، در عوض به دنبال اسطورهای در مورد الوهیت ذاتی در جهان هستی است.
از منظر یهودیان، مفهوم وحی تورات به بنی اسرائیل از سوی خدا همواره برای یکی از ارکان ایمان بوده است. ایمانوئل لویناس،135 فیلسوف فرانسوی پست‌مدرن یهودی، مقوله وحی را به‌گونهای می‌کاود که متضمن نوعی امکان “نقض نظام بسته کلیت” و چالشی در برابر خودبسندگی عقل است. با جود این، وی استدلال میکند که در آیین یهود، وحی شکل فرمان به خود گرفته است، مخصوصاً فرمانهای اخلاقی که بر مسئولیت نامحدود در قبال دیگران دلالت میکند. همچنین، وحی ورود ناگهانی از یک نظام واقعیت دیگر به این نظام نیست، بلکه ناشی از گشودگی به آن دیگر نامتناهی136 متعال است که نه ناقض عقل بلکه دگرگون‌کننده آن است. نیل گیلمن137 دیدگاه سنتی به وحی را مورد بررسی قرار داده و آن را نوعی اسطوره میداند که نه تأییدپذیر است و نه به سادگی ابطال‌پذیر. چنین اسطورههایی، همانند تفاسیر کلاسیک کتاب مقدس138 یهودی، راههایی برای “خوانش” یا فهم دنیای پیرامون ما است که ادراکات ما را شکل میدهد و تجربه ما را میسازد.
موضوع رستگاری،
رابطه بین ازلی (خدا) و فانی (تاریخ بشر) را رقم میزند. زندگی و عمل در تاریخ چه معنایی خواهد داشت هنگامی که فرد عقیده داشته باشد که خود تاریخ توسط خدا و با انتخاب وی به نقطه اوج آن خواهد رسید؟ از دیدگاه آرتر کوئن،139 این امر، اهمیت الاهی زندگی بشر را تضمین میکند، چون “زمان وسیله و تاریخ جوهر فعلیت الاهی است.” بنابراین، تاریخ صرفاً تسلسل رویدادها و وقایع نیست، بلکه وسیلهای است که با آن “امکان‌های الاهی” در جهان “تحقق مییابد”. استیون اشوارتس شیلت140 بر دو جفت متمرکز می‌شود: مسیح موعود و رستاخیز مردگان. وی در این اصول و عقاید سنتی یهود، رخنه‌ای اخلاقی را مشاهده میکند؛ اینکه طبق هر دو ما خوانده شدهایم تا هم در این دنیا زندگی کنیم و هم به خاطر دنیای آینده

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه درموردعدالت سازمانی، رفتار شهروندی سازمانی، رفتار شهروندی، ضریب همبستگی
دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید